ความสำคัญของอาชีพนักวิเคราะห์ธุรกิจ ในยุค Thailand 4.0

เมื่อวันพุธที่ 6 กันยายน พ.ศ.2560 ที่ผ่านมา คณะเทคโนโลยีสารสนเทศ มหาวิทยาลัยศรีปทุม ได้ร่วมกันจัดเสวนาพิเศษ Teck Talk ในรายวิชา BUS200, CSC200 และ CSE200 บัณฑิตในอุดมคติ ให้ความรู้กับนักศึกษา เรื่อง “ความสำคัญของอาชีพนักวิเคราะห์ธุรกิจ (Business Analyst: BA) ยุด Thailand 4.0″ โดยได้รับเกียรติจากวิทยากร คือ ดร.สุขสวัสดี ณัฎฐาวุฒิสิทธิ์ ผู้อำนวยการหลักสูตร วิทยาศาสตรมหาบัณฑิต (M.S.IT) คณะเทคโนโลยีสารสนเทศ มหาวิทยาลัยศรีปทุม ณ ห้อง Auditorium อาคาร 40 ปี มหาวิทยาลัยศรีปทุม พอประมวลสรุปความได้ดังต่อไปนี้

ปัจจุบัน รัฐบาลได้เร่งที่จะพัฒนาประเทศไทยตามโมเดลของ Thailand 4.0 เพื่อเพิ่มขีดความสามารถของคนไทยให้รองรับกับการแข่งขันที่จะเกิดขึ้นในอนาคต โดยเน้นไปที่การใช้เทคโนโลยีและนวัตกรรมเข้ามาช่วยในการผลิตสินค้าและการบริการ เพื่อเพิ่มรายได้ของประชากรให้สูงขึ้น มีความมั่นคง มั่งคั่ง และยั่งยืน ก่อนที่มาถึง Thailand 4.0 นั้น วิวัฒนาการเริ่มมีมาตั้งแต่ Thailand 1.0  ยุคเกษตรกรรม เน้นการผลิต การขายพืชพันธุ์ทางการเกษตร เช่น ขายข้าว ขายพืชผัก พืชไร่ สุกร เป็ด ไก่ เป็นต้น ต่อมาเข้าสู่ยุค Thailand 2.0 ยุคอุตสากรรมเบา เน้นการผลิตสินค้าที่มีน้ำหนักเบา เป็นอุตสาหกรรมที่ไม่ต้องใช้ทุนมากนัก เช่น การผลิตเครื่องนุ่งห่ม รองเท้า กระเป๋า เครื่องดื่ม เครื่องเขียน การทำอาหารกระป๋อง การผลิตยา และเครื่องเวชภัณฑ์ การผลิตอลูมิเนียม เครื่องวิทยุ โทรทัศน์ การผลิตเครื่องเด็กเล่น รวมถึงการผลิตแป้งชนิดต่างๆ ต่อมาเศรษฐกิจพัฒนาเข้ามาสู่ยุค Thailand 3.0 เน้นอุตสาหกรรมหนักและการส่งออก เช่น ผลิต และส่งออกขายเหล็กกล้า เช่น รถยนต์ กลั่นน้ำมัน ก๊าซธรรมชาติ ปูนซีเมนต์ เป็นต้น ยุค Thailand 4.0 เป็นวิสัยทัศน์เชิงนโยบายโมเดลพัฒนาเศรษฐกิจของรัฐบาลที่ยึดหลัก “มั่นคง มั่งคั่ง และยั่งยืน” เพื่อรับมือกับการเปลี่ยนแปลงของโลกที่มีการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว และรุนแรงในศตวรรษที่ 21 นี้ได้  Thailand 4.0 เป็นการปรับเปลี่ยนโครงสร้างทางเศรษฐกิจไปสู่ Value-Based Economy” หรือเศรษฐกิจที่ขับเคลื่อด้วยนวัตกรรม เน้นเทคโนโลยี ความคิดสร้างสรรค์  และภาคบริการมากขึ้น เพื่อเพิ่มมูลค่าให้กับสินค้าและการบริการ โดยมีเป้าหมายอยู่ที่ 5 อุตสาหรรมหลัก คือ (1). กลุ่มอาหาร เกษตร และเทคโนโลยีชีวภาพ (2). กลุ่มสาธารณสุข สุขภาพ และเทคโนโลยีทางการแพทย์ (3). กลุ่มเครื่องมืออุปกรณ์อัจฉริยะ หุ่นยนต์ และระบบเครื่องกลที่ใช้อิเล็กทรอนิกส์ควบคุม (4).กลุ่มดิจิทัล เทคโนโลยีอินเทอร์เน็ตเชื่อมต่อและบังคับอุปกรณ์ต่างๆ ปัญญาประดิษฐ์ และเทคโนโลยีสมองกลฝังตัว (5).กลุ่มอุตสาหกรรมสร้างสรรค์ วัฒนธรรม และบริการที่มีมูลค่าสูง โมเดล Thailand 4.0 จะสำเร็จได้ต้องใช้แนวทาง สานพลังประชารัฐ โดยเน้นการมีส่วนร่วมของภาคเอกชน ธนาคาร ประชาชน สถาบันศึกษา และสถาบันวิจัยต่าง ๆ  (www.youtube.com : by HYSO! Published on Nov 10, 2016) สำหรับองค์ประกอบของโมเดลการพัฒนาประเทศไทย Thailand 4.0 คือ (1).เปลี่ยนจากเกษตรแบบดั้งเดิม สู่เกษตรสมัยใหม่ เน้นบริหารจัดการและเทคโนโลยี เตรียมปั้นเกษตรกรเป็นผู้ประกอบการ ทั้งยังเป็นเกษตรกรที่มีฐานะร่ำรวย (2).เปลี่ยนจาก Traditional SMEs หรือ SMEs ที่มีภาครัฐคอยช่วยเหลือ เพื่อผลักดันสู่การเป็น Smart Enterprises และ Startups ที่มีศักยภาพสูง (3).เปลี่ยนจาก Traditional Services ที่มีมูลค่าต่ำสู่ High Value Services (4).เปลี่ยนจากแรงงานทักษะต่ำ สู่แรงงานที่มีความรู้ความเชี่ยวชาญ และทักษะสูง

ในส่วนของอาชีพนักวิเคราะห์ธุรกิจ (Business Analyst: BA) นั้น การที่จะทำธุรกิจอะไรก็แล้วแต่ต้องวิเคราะห์งาน หรือกระบวนการของธุรกิจเป็น ที่เรียกกันว่า Process ซึ่งจะต้องวาดรูปสัญลักษณ์เพื่อทำการวิเคราะห์งาน เช่น การทอดไข่ ก็มีกระบวนการในการทำงาน แม้กระทั่งพนักงานที่รับการสั่งซื้อจากลูกค้า ตัวอย่างเช่น ร้านสุกี้ MK ก็เป็นการับการสั่งซื้อจากลูกค้ามา แล้วนำมาวิเคราะห์ปรับปรุง นักวิเคราะห์ระบบที่ดี ต้องเก็บความต้องการของลูกค้า และผู้ใช้งานให้เป็น เช่นการวิเคราะห์เรื่องชุดเสื้อผ้าในการสวมใส่ นักวิเคราะห์ระบบต้องคิดอย่างเป็นระบบและเป็นขั้นเป็นตอน ต้องทำการวิเคราะห์ให้ละเอียดถี่ถ้วน โดยเริ่มจากคิดวิเคราะห์ในเรื่องที่ใกล้ตัว แล้วนำมาพัฒนาด้วยไอทีเป็น Application แล้วนำไปใส่ไว้ในร้านขายเสื้อผ้า เมื่อลูกค้าต้องการซื้อสินค้า ก็สามารถเปิด Application ดู เมื่อเลือกได้แล้วจึงเข้าไปเลือกซื้อในร้านค้าซึ่งทำให้ประหยัดเวลาและขั้นตอน ตัวอย่าง ร้านอาหารในประเทศจีนก็มีการใช้หุ่นยนต์ชื่อ Haohai Robot มาเสริฟอาหาร หรือร้าน McDonald’s เมื่อทราบความต้องการของลูกค้าแล้วก็นำความต้องการของลูกค้าเหล่านั้นไปวิเคราะห์ปรับปรุงการทำงานของร้านให้ดีขึ้น โดยที่ลูกค้าไม่ต้องรอคิวเสียเวลานาน

 

สำหรับหน้าที่และความรับผิดชอบของอาชีพนักวิเคราะห์ระบบ คือ (1). ทำงานสัมพันธ์กับทีมงานในองค์กร ตลอดจนผู้มีส่วนเกี่ยวข้องอื่นๆ เพื่อเก็บรวบรวมความต้องการของผู้ใช้งาน (Requirements) (2).วิเคราะห์และศึกษาความเป็นไปได้ (Feasibility Study) (3). วางแผนการดำเนินงานโครงการพัฒนาระบบตามขั้นตอนของวงจรการพัฒนาระบบสารสนเทศ (4).วิเคราะห์และออกแบบระบบให้สอดรับกับความต้องการขององค์กรและผู้ใช้งาน (5). ทำการทดสอบระบบสารสนเทศที่พัฒนาขึ้นว่าตรงกับข้อกำหนดความต้องการใช้งานระบบ (6). ติดตั้งและปรับค่าระบบก่อนการเริ่มต้นใช้งานระบบ (7). จัดทำคู่มือเอกสารประกอบการพัฒนาและจัดอบรมการใช้งานระบบ (8). บำรุงรักษาระบบสารสนเทศภายใต้ข้อกำหนดความต้องการใช้งานระบบ (9). ให้คำปรึกษาเกี่ยวกับระบบที่พัฒนา รวมทั้งการให้ข้อแนะนำด้านเทคนิคและเทคโนโลยีที่ เกี่ยวข้องกับระบบ

ลำดับสุดท้ายเป็นคุณสมบัติของนักวิเคราะห์ระบบ ในยุค Thailand 4.0 นั้น ต้องมีคุณสมบัติดังต่อไปนี้ คือ (1).มีทักษะ ความรู้และประสบการณ์ด้านระบบคอมพิวเตอร์ และหรือการเขียนโปรแกรมคอมพิวเตอร์ (2). มีความรู้ ความเข้าใจในโครงสร้างพื้นฐานและกระบวนการทำงานทางธุรกิจ (3). มีจรรยาบรรณต่อองค์กรที่พัฒนาระบบให้ เช่น ไม่เปิดเผยความลับขององค์กรสู่ภายนอก (4). มีมนุษยสัมพันธ์และสามารถทำงานเป็นทีมได้เป็นอย่างดี (5). มีทักษะและความคิดเชิงวิเคราะห์เป็นระบบ (6). มีความสามารถด้านการสื่อสาร โดยสามารถพูดคุยหรือสื่อสารกับกลุ่มบุคคลหลายกลุ่มเพื่อให้ได้ข้อมูลมาอย่างละเอียดถูกต้องตรงกับความต้องการของผู้ใช้ระบบ (7). สามารถทำงานภายใต้ภาวะกดดันได้ เนื่องจากต้องทำงานกับบุคคลหลายฝ่าย ซึ่งจะต้องมีปัญหาเกิดขึ้นจากบุคคลต่างๆ มากมาย (8). ต้องมีบุคลิกภาพดี ตำแหน่งงานนักวิเคราะห์ระบบยังเป็นที่ต้องการในตลาดแรงงานมากถึง 25% เงินเดือนเริ่มต้นทำงานครั้งแรก 1,7000-23,000 บาท หากมีประสบการณ์มาหลายปีสามารถมีเงินเดือนได้มากถึง 60,000-70,000 บาท เลยทีเดียว.

Aj-Supon